Bibliografia pracy dyplomowej i magisterskiej

Pierwsze zestawienie bibliograficzne

Po wyborze tematu promotor często życzy sobie przedstawienia planu pracy łącznie z zestawieniem bibliograficznym. Pierwszym kierunkiem poszukiwań dyplomanta lub magistranta powinny być katalogi biblioteczne. Większość uniwersytetów i bibliotek publicznych zdigitalizowało swoje zbiory, co oznacza, że do katalogu elektronicznego mamy dostęp online (z domu). Kolejnym kierunkiem powinny być księgarnie (stacjonarne lub internetowe). Wyszukując potrzebną pozycję w księgarniach internetowych warto korzystać z takich, które udostępniają spisy treści oferowanych publikacji. Rozwiązaniem godnym uwagi jest IBUK, czyli elektroniczna platforma ebook’ów do wypożyczenia i pobrania. Jeżeli zaopatrzymy się w kod dostępu do platformy w bibliotece, w której jesteśmy zarejestrowani, to uzyskamy bezpłatny dostęp do części zbiorów platformy.

Podział bibliografii

Bibliografię dobrze skategoryzować. Wyodrębniamy wydawnictwa zwarte, ciągłe, akty prawne i strony internetowe (koniecznie z datą dostępu ze względu na fluktuacyjność treści na stronach internetowych). Zabieg ten powoduje, że bibliografia pracy dyplomowej staje się czytelniejsza. Data dostępu ma dotyczyć daty, w której korzysta się ze strony internetowej (nie daty opublikowania danych treści w sieci). Strony internetowe nie  mogą być głównym źródłem wiedzy. Stąd też ich spis jest umieszczany w końcowej części. Źródła internetowe w pracy dyplomowej i magisterskiej należy traktować raczej jako uzupełniające, niż zasadnicze. Nie wypada powoływać się na media społczenościowe i blogi. Nie jest dobrze postrzegane przez środowisko naukowe.

Ile źródeł w pracy dyplomowej lub magisterskiej?

Jest to kwestia dyskusyjna. Szczegółowe wytyczne znajdują się w zasadach dyplomowania przyjętych na konkretnych uczelniach. Uśredniając, dla pracy dyplomowej jest to min. 40 pozycji, a dla magisterskiej 60.

Aktualność źródeł bibliograficznych

Istota aktualności źródeł bibliograficznych w pracy dyplomowej sprowadza się do wykorzystywania pozycji nie starszych niż sprzed 2000 r. Granica ta jest płynna. Bywa, że promotor życzy sobie literatury nie starszej niż sprzed 5 lat. Wynika to z tematyki danej pracy. Zagadnienia wyraźnie ewoluujące będą potrzebowały najświeższej literatury.

Ostateczne zestawienie bibliograficzne

Jeżeli promotor życzy sobie zaprezentowania zestawienia bibliograficznego razem z rozdziałem pierwszym (tj. po każdym rozdziale), to zadaniem Autora jest przekopiowanie przypisów do osobnego arkusza i sporządzenie zestawienia bibliograficznego.  W praktyce sprowadza się to do zamiany miejscami inicjału i nazwiska. Analogicznie postępuje się w przypadku bibliografii całościowej. Tak powstaje bibliografia pracy dyplomowej do poszczególnych rozdziałów i całości.

Prezentacja i analiza danych w pracy magisterskiej

Założenia badawcze (metodologiczne)

Celem rozdziału prezentacja i analiza wyników badań własnych w pracy dyplomowej lub magisterskiej jest przedstawienie pozyskanych w trakcie badania wyników. Rozdział dzielimy na podrozdziały, zgodnie z wysuniętymi problemami badawczymi. Do każdego z problemów w naszym narzędziu badawczym (np. ankiecie) podporządkowujemy kilka zagadnień (w przypadku ankiety pytań). Odpowiedzi udzielone na konkretne pytania relacjonujemy w ramach wyodrębnionych podrozdziałów.

Logika prezentacji i analizy

Początek analizy powinno stanowić krótkie wprowadzenie. Na przykład: W tabeli x zaprezentowano zbiorcze wyniki obserwacjipracy magisterskiej pisanie dotyczące zagadnienia Y. Dalej wyniki badania ukazujemy w postaci graficznej (wykres lub tabela). Bez względu na formę elementu graficznego, należy go opisać. Nadać mu tytuł i wskazać źródło. Dodatkowo, osie wykresu powinny być podpisane, a w przypadku tabel – należy nadać odpowiednią nazwę kolumnom i wierszom. Wskazane jest prezentowanie danych w formie liczbowej i procentowej.
Generalnie, powinniśmy zdecydować się na jeden typ prezentacji graficznej uzyskanych wyników badań realizowanych w ramach pracy dyplomowej lub magisterskiej. Niekiedy jednak, ze względu na dużą grupę danych, wymagane jest zaprezentowanie wyników w formie tabeli i wykresu. Gdy tabele są bardzo obszerne, można uwzględnić je w aneksie, a w analizie osadzić wyłącznie wykresy. Pod wykresem bądź tabelą opisujemy dane. W kolejnym akapicie dokonujemy ich analizy. Na podstawie własnych obserwacji, wiedzy pozyskanej w trakcie opracowywania części teoretycznej, przeglądu literatury tematu próbujemy dociec skąd takie, a nie inne wyniki badań. W tym miejscu można również odwołać się do wyników badań innych autorów. Niekiedy tzw. „dyskusję” uwzględnia się po analizie. Poświęca się jej osobny podrozdział i konfrontuje wyniki badań własnych z wynikami innych autorów polskich i zagranicznych. Postępując w ten sposób, znacznie podnosimy jakość naszej pracy magisterskiej.
Pisanie pracy magisterskiej wcale nie musi być wyczerpujące i deprecjonujące. Jeżeli będziemy postępowali wg konkretnych kroków, usprawnimy naszą pracę, zaoszczędzimy czas. Pojawi się również poczucie satysfakcji, a zniknie bezradności.